Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική, φορολογική ή λογιστική συμβουλή. Τα δικαιολογητικά διαφέρουν ελαφρώς ανά Ιατρικό Σύλλογο και ανά ειδικότητα. Επιβεβαιώστε τα με τον Σύλλογό σας και τον λογιστή σας πριν καταθέσετε.
1. Πριν ψάξετε χώρο: τι πρέπει να έχετε ήδη
Ο φάκελος ξεκινά από τρία έγγραφα που αφορούν εσάς και όχι τον χώρο: την άδεια άσκησης επαγγέλματος, τον τίτλο ειδικότητας και την εγγραφή στον Ιατρικό Σύλλογο της περιοχής του ιατρείου. Αν μετακομίζετε σε άλλη πόλη, η μεταγραφή στον νέο Σύλλογο προηγείται. Χρειάζεται και υπεύθυνη δήλωση ότι δεν συντρέχει κώλυμα για άσκηση ιδιωτικού έργου, κάτι που αφορά κυρίως όσους έχουν παράλληλη σχέση με το δημόσιο.
2. Ο χώρος: μίσθωση, χρήση γης και κάτοψη
Τρία πράγματα να ελέγξετε πριν υπογράψετε συμβόλαιο:
- Βεβαίωση χρήσης γης από την Πολεοδομία ή από μηχανικό, ότι στη συγκεκριμένη διεύθυνση επιτρέπεται η χρήση «ιατρείο». Δεν επιτρέπεται παντού.
- Κανονισμός πολυκατοικίας, αν υπάρχει. Αν απαγορεύει επαγγελματική χρήση, το διαμέρισμα δεν κάνει. Αν δεν υπάρχει κανονισμός, κατατίθεται υπεύθυνη δήλωση.
- Κάτοψη 1:50 σε δύο αντίτυπα, με διαστάσεις και χρήση κάθε χώρου, θεωρημένη από μηχανικό. Οι κύριοι χώροι χρειάζονται φυσικό φωτισμό και αερισμό, και το ιατρείο πρέπει να τηρεί τις τεχνικές προδιαγραφές του Παραρτήματος Α του ΠΔ 84/2001 και τις απαιτήσεις προσβασιμότητας.
Το μισθωτήριο δηλώνεται ηλεκτρονικά στην ΑΑΔΕ και στον φάκελο μπαίνει αντίγραφο της δήλωσης.
3. Η βεβαίωση λειτουργίας από τον Ιατρικό Σύλλογο
Τη βεβαίωση λειτουργίας τη χορηγεί ο τοπικός Ιατρικός Σύλλογος. Ο φάκελος, όπως τον δημοσιεύει ο Ιατρικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης, είναι ο εξής:
| Δικαιολογητικό | Από πού |
|---|---|
| Αίτηση του δικαιούχου | Έντυπο του Συλλόγου |
| Άδεια άσκησης επαγγέλματος, τίτλος ειδικότητας, βεβαίωση εγγραφής στον Σύλλογο | Δικά σας έγγραφα |
| Συμβόλαιο ή δήλωση μίσθωσης στην ΑΑΔΕ | Ιδιοκτήτης, myAADE |
| Βεβαίωση χρήσης γης | Πολεοδομία ή μηχανικός |
| Κανονισμός πολυκατοικίας ή υπεύθυνη δήλωση | Διαχειριστής |
| Κάτοψη 1:50, δύο αντίτυπα, θεωρημένη | Μηχανικός |
| Κατάλογος εξοπλισμού κατά το Παράρτημα Β του ΠΔ 84/2001, παραστατικά αγοράς και πιστοποιητικά CE | Προμηθευτές |
| Βεβαίωση ΕΕΑΕ, μόνο αν υπάρχει ακτινολογικός εξοπλισμός | ΕΕΑΕ |
| Υπεύθυνες δηλώσεις ν. 1599/1986 (ακρίβεια στοιχείων, μη κώλυμα) | gov.gr |
| Απόδειξη καταβολής τέλους 200 ευρώ | Ιατρικός Σύλλογος |
Στον κατάλογο εξοπλισμού ο Σύλλογος ελέγχει τον ελάχιστο εξοπλισμό της ειδικότητάς σας: αγοράστε πρώτα ό,τι είναι υποχρεωτικό και αφήστε τα προαιρετικά για αργότερα.
4. ΑΑΔΕ και ΕΦΚΑ: έναρξη και εισφορές
Η έναρξη εργασιών γίνεται στην ΑΑΔΕ με ΚΑΔ 86.21 (γενική ιατρική) ή 86.22 (ειδική ιατρική). Μέσα σε έναν μήνα από την έναρξη πρέπει να δηλώσετε και επαγγελματικό τραπεζικό λογαριασμό. Παράλληλα, ο λογιστής σας εντάσσει το ιατρείο στο myDATA, όπου διαβιβάζονται οι αποδείξεις παροχής υπηρεσιών.
Στον e-ΕΦΚΑ επιλέγετε ασφαλιστική κατηγορία. Για το 2026 τα ποσά είναι τα εξής:
| Κατηγορία | Σύνταξη | Υγεία | Σύνολο τον μήνα |
|---|---|---|---|
| Ειδική κατηγορία νέων ασφαλισμένων (πρώτα 5 έτη) | 111,06 € | 39,40 € | 150,46 € |
| 1η κατηγορία | 185,09 € | 65,68 € | 250,77 € |
| 2η κατηγορία | 222,12 € | 78,81 € | 300,93 € |
| 3η κατηγορία | 281,82 € | 78,81 € | 360,63 € |
Στα ποσά περιλαμβάνονται 10 ευρώ για τον κλάδο ανεργίας, ενώ οι υγειονομικοί καταβάλλουν επιπλέον 2 ευρώ για τη Στέγη Υγειονομικών. Η ειδική κατηγορία μπορεί να επιλεγεί από όποιον έχει λιγότερα από 5 έτη ασφάλισης και ισχύει μέχρι να τα συμπληρώσει. Αν δικαιούστε επικουρική και εφάπαξ, προστίθενται οι αντίστοιχες εισφορές (από 46,57 και 31,05 ευρώ αντίστοιχα). Η επιλογή κατηγορίας για κάθε έτος δηλώνεται ηλεκτρονικά έως το τέλος Ιανουαρίου.
5. POS και IRIS: υποχρεωτικά από την πρώτη μέρα
Οι ΚΑΔ 86.21 και 86.22 περιλαμβάνονται στον κατάλογο των επαγγελμάτων που υποχρεούνται να δέχονται πληρωμές με κάρτα. Η υποχρέωση αποδοχής πληρωμών IRIS επεκτάθηκε στους ελεύθερους επαγγελματίες από τον Σεπτέμβριο του 2024 και από τις 31 Οκτωβρίου 2025 καλύπτει και τα νομικά πρόσωπα. Το πρόστιμο για μη συμμόρφωση είναι 1.500 ευρώ (άρθρο 5 της ΚΥΑ 119899/2023), και ο νόμος 5104/2024 προβλέπει πρόστιμα 10.000 έως 20.000 ευρώ για την υποχρέωση διασύνδεσης, ανάλογα με το λογιστικό σύστημα.
Πρακτικά: ζητήστε POS πριν την πρώτη επίσκεψη, ενεργοποιήστε την αποδοχή IRIS στον επαγγελματικό λογαριασμό και ρωτήστε τον λογιστή σας για τη διασύνδεση με το σύστημα έκδοσης αποδείξεων.
6. Αρχείο ασθενών και προσωπικά δεδομένα
Ο Κώδικας Ιατρικής Δεοντολογίας (ν. 3418/2005, άρθρο 14) ορίζει ότι το ιατρικό αρχείο στα ιδιωτικά ιατρεία τηρείται για 10 χρόνια από την τελευταία επίσκεψη. Αποφασίστε από την αρχή πού θα ζει: σε χαρτί, σε ηλεκτρονικό σύστημα ή και στα δύο. Ό,τι ξεκινά σε σημειώσεις και κινητό δύσκολα μαζεύεται μετά.
Από πλευράς GDPR, ένα ιδιωτικό ιατρείο πρέπει να τηρεί αρχείο δραστηριοτήτων επεξεργασίας για τα δεδομένα υγείας, ακόμη κι αν έχει ελάχιστο προσωπικό, γιατί η εξαίρεση των μικρών επιχειρήσεων δεν καλύπτει τα δεδομένα υγείας. Χρειάζεται επίσης ενημέρωση των ασθενών για το πώς χρησιμοποιούνται τα στοιχεία τους, κλειδωμένο αρχείο για τα χαρτιά και σύμβαση εκτέλεσης επεξεργασίας με κάθε εξωτερικό πάροχο που βλέπει στοιχεία ασθενών, όπως τηλεφωνικές υπηρεσίες ή λογισμικό ραντεβού. Αναλυτικά στο άρθρο μας για τον GDPR στο ιατρείο.
7. Η καθημερινότητα: ραντεβού, τηλέφωνο, υπενθυμίσεις
Τα έξι πρώτα βήματα ανοίγουν την πόρτα. Το έβδομο κρίνει αν το ιατρείο θα γεμίσει. Ένα νέο ιατρείο συνήθως δεν έχει γραμματεία, άρα ο γιατρός εξετάζει και απαντά στο τηλέφωνο ταυτόχρονα, ή δεν το απαντά.
Οι τρεις αποφάσεις της πρώτης εβδομάδας
- Ένα ημερολόγιο, όχι τρία. Ηλεκτρονικό ημερολόγιο με καρτέλα ασθενούς και σταθερή διάρκεια ανά τύπο επίσκεψης, ώστε το πρόγραμμα να είναι ίδιο από όπου κι αν κλείνεται το ραντεβού. Πώς στήνεται, στο άρθρο για την ατζέντα χωρίς γραμματεία.
- Τι γίνεται με το τηλέφωνο όταν εξετάζετε. Τηλεφωνητής, εκτροπή σε συνεργάτη ή υπηρεσία που απαντά. Το χειρότερο είναι να μην αποφασίσετε: οι αναπάντητες κλήσεις είναι ασθενείς που πήγαν αλλού.
- Υπενθύμιση μία μέρα πριν. Ένα SMS την προηγούμενη μέρα είναι η πιο φθηνή πρακτική κατά των no-shows και φέρνει τις ακυρώσεις εγκαίρως, ώστε να ξαναδοθεί η ώρα.
Αν σκεφτείτε πλατφόρμα κρατήσεων με προμήθεια για να βρείτε ασθενείς, υπολογίστε πρώτα τι θα πληρώνετε ανά ραντεβού. Και για το Ψηφιακό Πελατολόγιο της ΑΑΔΕ, δείτε τι ισχύει σήμερα για τα ιατρεία.
Η checklist σε μία ματιά
- Άδεια άσκησης, τίτλος ειδικότητας, εγγραφή στον τοπικό Ιατρικό Σύλλογο.
- Χώρος με επιτρεπόμενη χρήση γης, κανονισμό που δεν απαγορεύει ιατρείο, κάτοψη 1:50 από μηχανικό.
- Φάκελος και τέλος 200 ευρώ στον Ιατρικό Σύλλογο για τη βεβαίωση λειτουργίας.
- Έναρξη στην ΑΑΔΕ (ΚΑΔ 86.21 ή 86.22), επαγγελματικός λογαριασμός μέσα σε έναν μήνα, ένταξη στο myDATA, επιλογή κατηγορίας e-ΕΦΚΑ.
- POS και αποδοχή IRIS πριν την πρώτη επίσκεψη.
- Αρχείο ασθενών με 10ετή τήρηση, αρχείο επεξεργασίας GDPR, ενημέρωση ασθενών, συμβάσεις με παρόχους.
- Ηλεκτρονικό ημερολόγιο, απόφαση για το τηλέφωνο, SMS υπενθύμισης μία μέρα πριν.
Συμπέρασμα
Το πρώτο ιατρείο έχει δύο φάσεις. Η πρώτη είναι γραφειοκρατική και τελειώνει: Σύλλογος, ΑΑΔΕ, ΕΦΚΑ, POS. Η δεύτερη δεν τελειώνει ποτέ: κλήσεις, ραντεβού, ακυρώσεις. Όσο πιο νωρίς τη στήσετε, τόσο λιγότερα θα διορθώσετε όταν το ιατρείο γεμίσει.
Το Medenda είναι λογισμικό ραντεβού για ιατρεία με ηλεκτρονικό ημερολόγιο, καρτέλες ασθενών και λίστα αναμονής, που στέλνει αυτόματα SMS υπενθύμισης μία μέρα πριν από κάθε ραντεβού. Η Μέντα, η AI γραμματέας του, απαντά στις κλήσεις του ιατρείου στα ελληνικά, 24 ώρες, μέσω εκτροπής κλήσεων, και κλείνει ή αλλάζει ραντεβού στο ημερολόγιό σας, ώστε ένα νέο ιατρείο χωρίς γραμματεία να μη χάνει κλήσεις από την πρώτη μέρα. Μπορείτε να της μιλήσετε στο demo χωρίς εγγραφή ή να δείτε το πρόγραμμα ραντεβού αναλυτικά.
Συχνές ερωτήσεις
Πόσο κοστίζει η βεβαίωση λειτουργίας ιατρείου;
Το τέλος που καταβάλλεται στον Ιατρικό Σύλλογο για απλό ιατρείο είναι 200 ευρώ. Σε αυτό προστίθεται η αμοιβή του μηχανικού για την κάτοψη και τη βεβαίωση χρήσης γης, που διαφέρει ανά περίπτωση.
Πόσα πληρώνει στον ΕΦΚΑ ένας νέος γιατρός με ιατρείο το 2026;
Όποιος έχει λιγότερα από 5 έτη ασφάλισης μπορεί να επιλέξει την ειδική κατηγορία, με 150,46 ευρώ τον μήνα το 2026 για σύνταξη και υγεία, συν 2 ευρώ για τη Στέγη Υγειονομικών. Η 1η κανονική κατηγορία είναι 250,77 ευρώ. Οι εισφορές επικουρικής και εφάπαξ προστίθενται όπου υπάρχει υποχρέωση.
Είναι υποχρεωτικό το POS και το IRIS σε ιατρείο;
Ναι. Οι ΚΑΔ 86.21 και 86.22 περιλαμβάνονται στον κατάλογο των υπόχρεων σε POS, και η αποδοχή πληρωμών IRIS είναι υποχρεωτική για τους ελεύθερους επαγγελματίες. Το πρόστιμο για μη συμμόρφωση είναι 1.500 ευρώ. Δεν αποτελεί φορολογική συμβουλή.
- Ιατρικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης, «Δικαιολογητικά για τη λειτουργία ιδιωτικού ιατρείου»: πλήρης φάκελος, τέλος 200 ευρώ, κάτοψη 1:50, βεβαίωση χρήσης γης, Παραρτήματα Α και Β του ΠΔ 84/2001 (isth.gr).
- e-ΕΦΚΑ, «Νέοι ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι»: ειδική κατηγορία 150,46 ευρώ για το 2026, κατηγορίες 1 έως 6, 10 ευρώ κλάδος ανεργίας, 2 ευρώ Στέγη Υγειονομικών, προθεσμία επιλογής 31 Ιανουαρίου 2026 (e-efka.gov.gr).
- Taxheaven, «Ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι: οι νέες ασφαλιστικές εισφορές για το 2026»: πίνακας εισφορών 2026, αύξηση 2,5% (taxheaven.gr).
- Επιμελητήριο Ηρακλείου, «Υπόχρεοι σε POS και σε αποδοχή πληρωμών IRIS»: κατάλογος ΚΑΔ με τους 86.21 και 86.22, δήλωση επαγγελματικού λογαριασμού εντός ενός μήνα, πρόστιμο 1.500 ευρώ (icci.gr).
- Το Βήμα, «IRIS: υποχρεωτικό για όλες τις επιχειρήσεις», 27 Οκτωβρίου 2025: ελεύθεροι επαγγελματίες από 2 Σεπτεμβρίου 2024, νομικά πρόσωπα από 31 Οκτωβρίου 2025, πρόστιμο 1.500 ευρώ (ΚΥΑ 119899/2023, άρθρο 5), πρόστιμα 10.000 και 20.000 ευρώ διασύνδεσης (ν. 5104/2024, άρθρο 83) (tovima.gr).
- Lawspot, «Ιατροί και GDPR: συχνές ερωτήσεις και απαντήσεις»: τήρηση ιατρικού αρχείου 10 έτη από την τελευταία επίσκεψη (ν. 3418/2005, άρθρο 14), υποχρέωση αρχείου επεξεργασίας για δεδομένα υγείας, συμβάσεις με εκτελούντες την επεξεργασία (lawspot.gr).